Wat is cosmetica? Meer dan alleen make-up en parfum

Geschreven door

in

Cosmetica zijn producten die je gebruikt voor de persoonlijke verzorging van je lichaam. Veel mensen denken daarbij meteen aan lippenstift of parfum, maar wat is cosmetica precies? De definitie is veel breder dan je misschien denkt. Shampoo, tandpasta, deodorant en douchegel vallen er ook allemaal onder.

De officiële definitie van cosmetica

Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn cosmetische producten bedoeld voor de buitenkant van het lichaam. Denk aan de huid, het haar, de nagels, de lippen en de tanden. Ze worden aangebracht om te reinigen, te verzorgen, te beschermen, te parfumeren of het uiterlijk te veranderen.

Het gaat dus niet om producten die van binnenuit werken, zoals pillen of drankjes. Cosmetica werkt alleen op de buitenste laag van het lichaam. Dat onderscheidt ze ook van geneesmiddelen, die een medisch effect hebben.

Welke producten zijn cosmetica?

De lijst met cosmetische producten is lang. Hieronder zie je de meest voorkomende categorieën:

  • Huidverzorging: dagcrème, nachtcrème, serum, zonnebrandcrème en bodylotion
  • Haarverzorging: shampoo, conditioner, haarmasker en haarlak
  • Mondverzorging: tandpasta en mondwater
  • Lichaamsverzorging: douchegel, zeep, deodorant en badschuim
  • Make-up: foundation, mascara, lippenstift, oogschaduw en blush
  • Parfum: eau de toilette, eau de parfum en aftershave
  • Nagelverzorging: nagellak en nagelriem crème

Zoals je ziet, zijn dit producten die bijna iedereen dagelijks gebruikt. Cosmetica zijn dan ook geen luxeartikelen, maar een normaal onderdeel van de persoonlijke verzorging.

Wat is het verschil tussen cosmetica en medicijnen?

Dit is een belangrijk verschil om te begrijpen. Cosmetica mogen geen medische werking hebben. Ze mogen de huid reinigen, verzachten of beschermen, maar ze mogen geen ziektes behandelen of genezen. Zodra een product dat wel doet, valt het onder de categorie geneesmiddelen.

Een gewone dagcrème is cosmetica. Een crème die is bedoeld om eczeem te behandelen, valt onder de geneesmiddelen en heeft andere regels en keuringen nodig. Het onderscheid zit hem in de werking en de claims die de fabrikant maakt.

Wat zijn cosmeceuticals?

Tussen gewone cosmetica en geneesmiddelen in bestaat een grijs gebied: de zogenoemde cosmeceuticals. Dit zijn producten met actieve ingrediënten die dieper in de huid werken dan standaard cosmetica, zoals vitamine C, retinol of AHA-zuren. Ze hebben een sterker effect op de huid, maar zijn officieel nog steeds geen geneesmiddelen.

Juridisch gezien bestaan cosmeceuticals niet als aparte categorie in Europa. Ze worden gewoon als cosmetisch product behandeld, maar de actieve stoffen kunnen wel degelijk invloed hebben op hoe de huid eruitziet en aanvoelt.

Welke regels gelden er voor cosmetica?

Cosmetische producten moeten aan strenge veiligheidseisen voldoen. In Nederland houdt de NVWA toezicht op de regels. Voordat een product op de markt komt, moet een veiligheidsdeskundige het beoordelen. Fabrikanten zijn verplicht om alle ingrediënten op de verpakking te vermelden.

Dit is ook waarom je op cosmetica-verpakkingen een lange ingrediëntenlijst ziet, vaak in het Latijn of Engels. Die lijst heet de INCI-lijst en is in heel Europa verplicht. Zo kun je als consument zien wat er precies in een product zit, wat handig is als je een allergie hebt.

Hoe lees je de verpakking van een cosmetisch product?

Op de verpakking van cosmetica vind je altijd een aantal vaste gegevens. Het is handig om te weten wat die betekenen:

  • De INCI-lijst: alle ingrediënten, van hoog naar laag percentage vermeld
  • Het symbool van een open potje: dit geeft aan hoe lang je het product na openen kunt gebruiken, bijvoorbeeld 12M voor twaalf maanden
  • Het zandlopersymbool: de houdbaarheidsdatum voor ongeopende producten
  • Het recyclingteken: informatie over hoe je de verpakking afvoert
  • De naam en het adres van de fabrikant of importeur

Als je gevoelige huid hebt of allergisch bent voor bepaalde stoffen, loont het om de INCI-lijst altijd even door te nemen voordat je een nieuw product koopt.

Cosmetica in je dagelijks leven

Cosmetische producten zijn niet weg te denken uit het dagelijks leven. Of je nu je tanden poetst, je haar wast of een moisturizer aanbrengt: je gebruikt meerdere cosmetische producten per dag. Dat is ook niet gek, want ze zijn er om je lichaam schoon, verzorgd en beschermd te houden.

Nu je weet wat cosmetica zijn, is het makkelijker om bewuste keuzes te maken. Je weet welke producten eronder vallen, wat het verschil is met medicijnen en hoe je een etiket leest. Zo pak je de volgende producten in de winkel of drogist wat bewuster op.

Veelgestelde vragen

Valt zonnebrandcrème ook onder cosmetica?
Zonnebrandcrème valt in de meeste gevallen onder cosmetische producten. Het beschermt de huid tegen UV-straling van buitenaf. Let wel: sommige producten met een medische claim, zoals producten voor mensen met een huidziekte, kunnen onder een andere categorie vallen.

Moet cosmetica altijd getest worden voordat het verkocht wordt?
Ja, cosmetische producten moeten in Europa een veiligheidsbeoordeling ondergaan voordat ze op de markt komen. Een onafhankelijke veiligheidsdeskundige beoordeelt of het product veilig is voor gebruik. De NVWA houdt in Nederland toezicht op deze regels.

Mag cosmetica worden getest op dieren?
Binnen de Europese Unie is het verboden om cosmetische producten of hun ingrediënten te testen op dieren. Dit verbod geldt al jaren en geldt ook voor producten die buiten de EU geproduceerd maar hier verkocht worden.

Wat betekent het als een product “hypoallergeen” heet?
Een product dat hypoallergeen wordt genoemd, is samengesteld met minder stoffen die allergische reacties kunnen veroorzaken. Er bestaat geen officiële wettelijke definitie voor dit woord, dus het is geen garantie. Bij een bekende allergie blijft het slim om de ingrediëntenlijst te lezen.

Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *